ابزار سایت

نصب_موتوشاب

فصل 3- نصب موتوشاب

موتوشاب یک سامانه تحت وب توسعه یافته با زبان PHP بوده که داده‌های خود را درون پایگاه داده ذخیره می‌کند. در نتیجه راه‌اندازی آن مشابه دیگر سامانه‌های تحت وب، نیازمند نصب تعدادی پیش‌نیاز خواهد بود. در حقیقت نصب موتوشاب شامل دو مرحله اصلی نصب پیش‌نیازها و سپس نصب سامانه است. در ادامه این دو مرحله به صورت کامل و جامع توضیح داده شده است.

3-1- نصب پیش‌نیازها

برای نصب صحیح سامانه موتوشاب، برخی از نرم‌افزارها، می‌بایست پیش از نصب سامانه مذکور نصب شوند. سه پیش‌نیاز اصلی برای راه‌اندازی سامانه موتوشاب عبارت است از:

  • پایگاه داده MySQL
  • کارگزار وب Apache
  • مفسر PHP

برای هر دو سیستم‌عامل ویندوز و لینوکس نصب این پیش‌نیازها الزامی بوده و تنها مراحل نصب این پیش‌نیازها برای دو سیستم‌عامل ویندوز و لینوکس متفاوت است.

3-1-1- پیش‌نیازها برای سیستم‌عامل ویندوز

هر کدام از سه پیش‌نیاز MySQL، PHP و Apache را می‌توان به صورت جداگانه نصب و راه‌اندازی نمود و یا می‌توان از نرم‌افزارهایی که شامل نصب خودکار، پیکربندی و یکپارچه‌سازی هر سه این موارد است، استفاده کرد. در این راهنما نرم‌افزار XAMPP مورد استفاده قرار گرفته و توضیح مراحل نصب نیز بر اساس این نرم‌افزار ارائه شده است.

1) نصب نرم‌افزار XAMPP

یکی از محبوب‌ترین نرم‌افزارها برای راه‌اندازی Apache، Mysql و PHP، نرم‌افزار XAMPP است و توصیه می‌شود برای سهولت در نصب پیش‌نیازهای موتوشاب در ویندوز، از آن استفاده شود.

نکته مهم: زمان‌‌ اجرای نصب افزونه‌ها در فرایند نصب موتوشاب (با توجه به وجود افزونه‌های مختلف) ممکن است بیشتر از حداکثر زمان اجرای پیش‌فرض تعیین‌شده در PHP باشد. به همین دلیل اکیداً توصیه می‌شود پس از نصب XAMPP با انتخاب گزینه Config مربوط به Apache (شکل 1 ) و با انتخاب فایل (php.ini) PHP، مقدار گزینه max_execution_time به مقدار 600 تغییر یابد. لازم به ذکر است که پس از اجرای فرایند نصب این گزینه را به مقدار پیشین آن تغییر دهید.

شکل 1: انتخاب گزینه Config از تنظیمات Apache

نکته: نرم‌افزار WAMP نیز مانند نرم‌افزار XAMPP بوده و عملکرد نصب خودکار، پیکربندی و یکپارچه‌سازی هر سه پیش‌نیاز اصلی را انجام می‌دهد.

2) ایجاد پایگاه داده1

برای ساخت جداول2 مربوط به سامانه نیاز به ایجاد یک پایگاه داده خالی است، با انتخاب گزینه Admin از تنظیمات مربوط به MySQL (شکل 2) دسترسی به سامانه PHPMyAdmin میسر خواهد شد. در این سامانه، می‌بایست یک پایگاه داده جدید به همراه یک کاربر برای مدیریت پایگاه داده ایجاد شود.

3-1-2- پیش‌نیازها برای سیستم‌عامل لینوکس (Debian)

در این بخش مراحل نصب سه پیش‌نیاز MySQL، PHP و Apache برای سیستم‌عامل لینوکس و توزیع Debian توضیح داده خواهد شد.

نکته: در صورتی که از کارگزار اشتراکی استفاده شود، کلیه پیش‌نیازها به صورت پیش‌‌فرض نصب شده است و دیگر نیازی به نصب کارگزار و پایگاه داده نیست. در این صورت فقط می‌بایست یک پایگاه داده به همراه کاربر مجاز برای آن پایگاه داده ایجاد شود.

1) به‌روزرسانی تمامی بسته‌های نرم‌افزاری سیستم عامل

پیش از نصب پیش‌نیازها توصیه می‌شود از به‌روز بودن کلیه بسته‌های نرم‌افزاری اطمینان حاصل شود. برای انجام این مرحله می‌توان دستورات زیر را اجرا کرد.

sudo apt-get update
sudo apt-get upgrade

2) نصب Apache2 با استفاده از دستور زیر Apache2 بر روی لینوکس نصب می‌شود.

apt-get install apache2

3) نصب MySQL

نصب MySQL با استفاده از دستور زیر انجام می‌شود.

apt-get install mysql-server mysql-client

برای اطمینان از نصب، می‌توان دستور زیر را وارد کرد.

systemctl status mysql

4) نصب PHP

برای نصب PHP کافی است دستور زیر را در خط فرمان اجرا کرد.

sudo apt-get install php5 libapache2-mod-php5 php5-mcrypt php5-mysql php5-gd

نکته: سرور Apache پس از نصب PHP و MySQL می‌بایست به صورت خودکار راه‌اندازی مجدد شود. در صورتی که این مسئله اتفاق نیفتد، دستور زیر می‌بایست اجرا شود:

service apache2 restart

5) اعمال تنظیمات MySQL

از آنجایی که تنظیمات MySQL به صورت پیش‌فرض ایمن‌سازی نشده است، ابتدا مراحل ایمن‌سازی می‌بایست انجام شود:

mysql_secure_installation

دستور بالا اقداماتی در جهت ایمن‌سازی MySQL صورت می‌دهد و برای هر کدام از اقدامات از کاربر سوال می‌کند:

- Set root password? [Y/n] y
- Remove anonymous users? [Y/n] y
- Disallow root login remotely? [Y/n] y
- Remove test database and access to it? [Y/n] y
- Reload privilege tables now? [Y/n] y

سپس می‌بایست وارد MySQL شده و پایگاه داده جدیدی برای سامانه ایجاد نمود:

mysql -u root -p

نکته: با اجرای دستور بالا گذرواژه درخواست خواهد شد، این رمز همان رمز عبوری است که در هنگام نصب MySQL از کاربر پرسیده شده است. با استفاده از دستورات زیر پایگاه جدید ساخته می‌شود:

mysql > CREATE DATABASE motoshubdb;
mysql > GRANT ALL PRIVILEGES ON motoshubdb.* TO 'motoshubuser'@'localhost' IDENTIFIED BY 'your-password' WITH GRANT OPTION;
mysql > FLUSH PRIVILEGES;
mysql > quit

توجه شود که به جای عبارت motoshubdb نام پایگاه داده و به جای عبارات motoshubuser و your-password به ترتیب نام کاربری و گذرواژه کاربر صاحب پایگاه داده وارد شود.

6) اعمال تنظیمات Apache

ابتدا می‌بایست یک میزبان مجازی3 ایجاد نمود. برای انجام این کار نیاز به تعریف تنظیمات اولیه است مثلا فایلی با نام motoshub.conf شامل ایجاد شود:

sudo a2enmod rewrite
touch /etc/apache2/sites-available/ motoshub.conf
ln -s /etc/apache2/sites-available/ motoshub.conf /etc/apache2/sites-enabled/ motoshub.conf
nano /etc/apache2/sites-available/ motoshub.conf

سپس کدهای زیر در فایل مربوطه قرار داده شود:

<VirtualHost *:80>
ServerAdmin admin@yourdomain.com
DocumentRoot /var/www/html/motoshub/
ServerName your-domain.com
ServerAlias www.your-domain.com
<Directory /var/www/html/motoshub/>
Options FollowSymLinks
AllowOverride All
Order allow,deny
allow from all
</Directory>
ErrorLog /var/log/apache2/your-domain.com-error_log
CustomLog /var/log/apache2/your-domain.com-access_log common
</VirtualHost>

بعد از این مرحله می‌بایست Apache را مجدداً راه‌اندازی کرد:

systemctl restart apache2.service

با انجام تنظیمات بالا، سامانه به صورت پیش‌فرض از HTTP و پورت 80 برای نصب قابل دسترسی است.

نکته: در صورت نصب بودن دیوار آتش4 حتماً دسترسی به پورت 80 داده شود.

3-2- دریافت فایل‌های موتوشاب و قراردهی در ریشه کارگزار وب

برای سیستم‌عامل ویندوز پس از دانلود آخرین نسخه از سامانه موتوشاب، فایل فشرده می‌بایست داخل پوشه htdocs محل نصب XAMPP داخل پوشه‌ای با نام مناسب (مثلا motoshub) کپی و از حالت فشرده5 خارج6 شود. سپس دکمه Start هر دو قسمت Apache و MySQL مربوط به XAMPP فعال شود.

اکنون با ورود آدرس زیر در مرورگر، به صفحه نصب موتوشاب ظاهر خواهد شد.

http://yourdomain/motoshub

توجه شود که yourdomain دامنه وب‌گاه است. در صورتی که موتوشاب بر روی رایانه شخصی و برای مصارف توسعه و موقت نصب شود عبارت yourdomain برابر با localhost خواهد بود. همچنین کلمه motoshub در انتهای آدرس، در واقع همنام با پوشه‌ای است که فایل‌های موتوشاب داخل آن (درون htdocs) قرار گرفته است. برای سیستم‌عامل لینوکس پس از دانلود آخرین نسخه موتوشاب، فایل فشرده می‌بایست در مسیر /var/www/html/motoshub از حالت فشرده خارج شود. در این راستا دستورات زیر می‌بایست اجرا شود.

mkdir /var/www/html/motoshub/
uunzip motoshub-1.8.3.zip -d /var/www/html/motoshub/

و سپس می‌بایست دسترسی تمامی فایل‌های داخل پوشه تغییر یابد:

chown www-data:www-data -R /var/www/html/motoshub/

3-3- نصب سامانه موتوشاب

برای انجام فرآیند نصب می‌بایست هر دو نرم‌افزار Apache و MySQL فعال باشند. در صورتی که تمامی پیش‌نیازها به طور کامل نصب شده باشند، با ورود آدرس زیر به مرورگر صفحه نصب سامانه ظاهر می‌گردد.

http://yourdomain/motoshub

اکنون مراحل اصلی نصب سامانه آغاز می‌شود.

3-3-1- مرحله اول: قوانین

در اولین مرحله فرآیند نصب، کاربر وارد صفحه‌‏ای می‌‏شود که قوانین از پیش تعریف‌شده‌‏ای (مانند قوانین پلیس فتا، جرائم رایانه‌ای و …) را مشاهده کرده و باید بعد از مطالعه و تأیید آن‏‌ها، به مرحله بعد رود. شایان ذکر است که تایید این موارد به معنای مطالعه و پذیرش مسئولیت در قبال نقض تمامی این قوانین خواهد بود. شکل 2 نشان‌دهنده نمایی از اولین مرحله فرآیند نصب است.

شکل 2: مرحله اول فرآیند نصب: تأیید قوانین

3-3-2- مرحله دوم: نصب وبگاه

در مرحله دوم فرآیند نصب، کاربر باید اطلاعات اصلی وب‌گاه که شامل عنوان وب‌گاه، شعار وب‌گاه، نشانی اینترنتی کارگزار، نشانی اینترنتی پوشه ریشه و اطلاعات کاربر مدیر وب‌گاه (شامل رایانامه و رمز عبور) را وارد نماید.

شکل 3 نشاندهنده نمایی از دومین مرحله فرآیند نصب است.

شکل 3: مرحله دوم فرآیند نصب شامل واردکردن اطلاعات اصلی وبگاه و کاربر مدیر

3-3-3- مرحله سوم فرایند نصب: پایگاه داده

در مرحله سوم فرآیند نصب، کاربر باید اطلاعات پایگاه داده تعریف‌شده توسط خود را وارد نماید. این اطلاعات شامل میزبان، نام کاربری، رمز عبور (این فیلد برای کاربر تعریف‌شده برای اتصال به پایگاه داده، نباید خالی باشد)، نام پایگاه داده ایجادشده و پیشوند جداول (مقداری دلخواه) است. شکل 4 نشاندهنده نمایی از سومین مرحله فرآیند نصب است.

شکل 4: مرحله سوم فرآیند نصب شامل واردکردن اطلاعات پایگاه داده

3-3-4- مرحله چهارم: راه‌اندازی کرونجاب((Cron job))

در سامانه موتوشاب رویدادهایی وجود دارد که در فواصل زمانی خاصی می‌بایست اجرا شوند. به عنوان مثال رویداد ارسال رایانامه به کاربران در شرایط مختلف از جمله این موارد است. چنین اقدامی با فراخوانی فایل run.php واقع در پوشه ow_cron و در زمان مناسب خود اجرا می‌شوند. به همین منظور در مرحله چهارم فرآیند نصب یک کرونجاب می‌بایست ایجاد شده تا به صورت تناوبی و در کمینه‌ترین بازه زمانی ممکن این فایل را اجرا کند. شکل 5 نشانده‌نده نمایی از چهارمین مرحله فرآیند نصب است.

شکل 5: مرحله چهارم فرآیند نصب شامل ایجاد کار Cron

ایجاد کرونجاب7 در سیستم‌عامل ویندوز

برای ساخت کرونجاب در سیستم‌عامل ویندوز کافی است به قسمت TaskScheduler رفته و یک Task با هدف اجرای فایل run.php با استفاده از create Task از منوی سمت راست ایجاد شود (شکل 6).

شکل 6: ساخت یک BasicTask برای اجرای متناوب run.php

در بخش اول «General» قسمت «Name» نام دلخواه مورد نظر و در قسمت «Description» توضیحات لازم وارد شود.

در بخش دوم «Triggers» زمان اجرا تعیین می‌شود (شکل 7). در این صفحه می‌بایست مقدار «Daily» انتخاب و در قسمت «Advanced Settings» گزینه «Repeat task every» فعال شده و مقدار «1 minutes» برای آن تعیین شود. در نتیجه، اجرای run.php هر یک دقیقه یک‌بار رخ خواهد داد.

شکل 7: مقداردهی تنظیمات مربوط به اجرای متناوب Task

در بخش «Actions» در شکل 6 آدرس برنامه یا اسکریپت مورد نظر برای اجرا داده می‌شود (شکل 8). توجه شود که ممکن است نیاز به ایجاد یک فایل با پسوند bat باشد که داخل آن دستور اجرای فایل run.php قرار گیرد.

شکل 8: تنظیم و آدرس‌دهی کد مورد نظر برای اجرای فایل run.php

ایجاد کرونجاب8 در سیستم‌عامل لینوکس از طریق CPanel

در صورتی که از طریق نرم‌افزار CPanel به کارگزار دسترسی وجود داشته باشد، برای ساخت یک کرون‌جاب کافی است ابتدا وارد CPanel شده و روی آیکون کرون‌جاب کلیک نمود (شکل 9).

شکل 9: انتخاب کرون‌جاب از منوی cpanel

سپس مطابق شکل 9، بازه تناوبی اجرای کرون‌جاب مورد نظر می‌بایست تعیین شود (توصیه می‌شود بازه زمانی هر یک دقیقه باشد).

شکل 10: انتخاب بازه زمانی برای اجرای کرون‌جاب مورد نظر

در قسمت Command دستور زیر برای اجرای فایل run.php می‌بایست وارد شود:

wget -q -O /dev/null http://yourdomain/ow_cron/run.php

در دستور فوق منظور از yourdomain نام دامنه مورد نظر است.

پس از اطمینان از درستی تنظیمات واردشده، با فشردن دکمه «Add New Cron Job»، کرون‌جاب مورد نظر ساخته خواهد شد.

ایجاد کرونجاب9 در سیستم ‌عامل لینوکس با خط فرمان

برای ایجاد یک کرون‌جاب با استفاده از خط فرمان، ابتدا می‌بایست دستور زیر را وارد کرد:

crontab -e

با اجرای این دستور فایل مخصوص تنظیمات کرون10 برای اعمال تنظیمات مورد نظر قابل ویرایش می‌شود.

فرمت کلی تعریف یک کرون به صورت زیر است:

minute hour day-of-month month day-of-week command

عدد مربوط به زمان‌های اشارهشده (دقیقه، ساعت، روز هر ماه، ماه و روز هر هفته) بر اساس فرمت زیر است:

minute (0-59), hour (0-23, 0 = midnight), day (1-31), month (1-12), weekday (0-6, 0 = Sunday).

برای مثال کد زیر دستور مورد نظر را در 04:01 قبل از ظهر در یکم این روز ماه ژانویه و همینطور در هر دوشنبه ماه ژانویه اجرا می‌کند.

01 04 1 1 1 /usr/bin/somedirectory/somecommand

برای اعمال دستور «هر زمان» می‌توان از «*» استفاده کرد. مثال:

*/01 * * * * /usr/bin/somedirectory/somecommand

با استفاده از کد بالا دستور مورد نظر، هر یک دقیقه اجرا می‌شود.

3-3-5- مرحله پنجم فرایند نصب افزونه‌ها

در مرحله پنجم فرآیند نصب، کاربر افزونه‏‌هایی که در ابتدا نیاز دارد را می‌‏تواند انتخاب کرده تا سامانه به صورت خودکار، آن افزونه‌‏ها را نصب نماید. به طور کلی در موتوشاب افزونه‌ها از منظر نصب به دو دسته تقسیم می‌شوند، نوع اول افزونه‏‌هایی هستند که به صورت خودکار و بدون این‏که کاربر آن‏‌ها را مشاهده کند، نصب می‌شوند و نوع دوم شامل افزونه‌‏هایی است که کاربر در این مرحله از نصب مشاهده کرده و از بین آن‏ها افزونه‏‌های مورد نیاز را می‌تواند نصب کند. البته پس از نصب کامل موتوشاب می‌توان افزونه‌های دیگری را نیز از درگاه shub.ir بارگیری و نصب نمود که در ‏فصل 7- توضیحات کافی در مورد چگونگی این کار وجود دارد. شکل 11 نشانده‌نده نمایی از پنجمین مرحله فرآیند نصب است.

شکل 11: مرحله پنجم فرآیند نصب شامل انتخاب افزونه‏‌هایی که قرار است در ابتدا به صورت خودکار نصب شوند.

اکنون موتوشاب به طور کامل نصب شده است و کاربر به صفحه اصلی سامانه هدایت می‌شود.

1) Database
2) Tables
3) Virtual Host
4) Firewall
5) Zip
6) Extract
7) , 8) , 9) Cron job
10) Cron Configuration File
نصب_موتوشاب.txt · آخرین ویرایش: 2019/01/15 12:45